Schorzenia onkologiczne

...

Dolor sit amet

Rak szyjki macicy

Szyjka macicy stanowi dolny odcinek żeńskiego narządu płciowego. Składa się z części pochwowej i części brzusznej. Zbudowana jest z tkanki łącznej i mięśniowej, jej część pochwowa pokryta jest wielowarstwowym nabłonkiem płaskim, natomiast wnętrze kanału wyścieła nabłonek jednowarstwowy gruczołowy.

Spośród nowotworów zlokalizowanych w obrębie szyjki macicy najczęstszym jest rak, czyli nowotwór z komórek nabłonka. Rak szyjki macicy jest pierwszym spośród nowotworów występujących u ludzi, którego czynniki ryzyka zidentyfikowano jako konieczne do jego rozwoju. Są nimi wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim potencjale rakotwórczym, przenoszone drogą płciową i wywołujące przewlekłe zakażenie. Przetrwałe infekcje typami tego wirusa o wysokim potencjale rakotwórczym odpowiadają za powstanie raka w nabłonku szyjki macicy, sromu i pochwy, a także odbytu i dolnego odcinka jelita grubego. Zakażenie HPV jest jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Prezerwatywy nie stanowią wystarczającej przed nim ochrony. Istnieją dane wykazujące, że ponad połowa populacji aktywnej seksualnie jest narażona na ryzyko infekcji tym wirusem co najmniej raz w życiu. W większości przypadków są to infekcje przemijające, lecz nie wywołują odporności na kolejne zakażenia nawet tym samym typem wirusa HPV. Pomimo rozpowszechnienia infekcji HPV, rak jest bardzo rzadkim jej następstwem. Do czynników ryzyka zakażenia HPV należą: wczesny wiek inicjacji seksualnej, liczba partnerów/partnerek seksualnych, seks analny, współistnienie innych zakażeń przenoszonych drogą płciową palenie tytoniu, antykoncepcja hormonalna, osłabienie odporności (np. infekcja HIV czy leki zmniejszające odporność), wiek, liczba porodów, niski status socjoekonomiczny, niewłaściwa dieta (uboga w witaminę C), obecność nowotworu w rodzinie.

Rak szyjki macicy na żadnym z etapów swojego rozwoju nie daje charakterystycznych objawów klinicznych. Zależą one od stopnia zaawansowania nowotworu i umiejscowienia przerzutów. Mogą to być upławy i krwawienia z dróg rodnych, bóle podbrzusza, okolicy krzyżowej czy stawów biodrowych, jednakże nie są to objawy typowe tylko dla tego nowotworu. Stany przedrakowe i wczesne stadia zaawansowania przebiegają bezobjawowo. Stąd badania przesiewowe raka szyjki macicy dotyczą kobiet bezobjawowych.

Stany przedrakowe są to zmiany, w których proces nowotworzenia już się rozpoczął i jest uchwytny w badaniu mikroskopowym, ale w odróżnieniu od raka są to zmiany odwracalne. Toczą się one wewnątrz nabłonka, nie przekraczając jego granicy (błony podstawnej). Są to zmiany komórek nabłonka, z których potencjalnie może rozwinąć się rak inwazyjny, mogący dawać przerzuty lub naciekać pobliskie organy.

Stany przedrakowe w szyjce macicy określamy jako śródnabłonkową neoplazję szyjki macicy (CIN). Może ulegać regresji, progresji lub utrzymywać się w niezmienionej postaci.

Wyróżniamy 3 stopnie CIN w zależności od nasilenia zmian komórek oraz ryzyka przemiany w raka inwazyjnego:

CIN I – neoplazja wewnątrznabłonkowa szyjki macicy I stopnia (najłagodniejsze zmiany komórek),
CIN II – neoplazja wewnątrznabłonkowa szyjki macicy II stopnia (średnie przemiany komórek),
CIN III – neoplazja wewnątrznabłonkowa szyjki macicy III stopnia (największe przemiany komórek – najbardziej złośliwe).

Klasyfikacja klinicznego zaawansowania raka szyjki macicy wyróżnia IV stopnie zaawansowania raka, gdzie przykładowo stopień I to nowotwór ograniczony wyłącznie do szyjki macicy, a już stopień IV oznacza bardzo zaawansowaną chorobę i zajęcie narządów sąsiednich, takich jak pęcherz moczowy czy odbytnica, lub odległe przerzuty.

Wśród nowotworów szyjki macicy raki płaskonabłonkowe stanowią ok. 80%, raki gruczołowe 5-20%, a 1-2% pozostałe nowotwory (np. przerzuty, chłoniaki czy mięsaki).

Czynniki ryzyka rozwoju raka gruczołowego i płaskonabłonkowego są podobne. W raku gruczołowym częściej stwierdza się infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego typu 16 lub 18. Gorsze rokowanie niektórych typów mikroskopowych raka zależy od wcześniejszego występowania przerzutów do okolicznych węzłów chłonnych i wyższego ryzyka powstawania nawrotów miejscowych. Najgorsze rokowanie dotyczy raka drobnokomórkowego, zwłaszcza pochodzenia neuroendokrynnego (z komórek wydzielających hormony i neuroprzekaźniki).

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-szyjki-macicy

Słownik pojęć

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus) – wirus z rodziny papillomawirusów. Istnieje około 100 typów tego wirusa, z których część może być przyczyną łagodnych zmian w postaci brodawek na skórze, część powstawania łagodnych zmian w postaci kłykcin kończystych, a część nowotworów złośliwych jak rak szyjki macicy i rak prącia.

Rak żołądka

Żołądek stanowi część przewodu pokarmowego, w którym pod wpływem kwasu solnego enzymów trawiennych zapoczątkowany zostaje proces trawienia. Narząd ten składa się z wpustu, dna, trzonu i odźwiernika.

Nowotwór może rozwinąć się w każdej z nich, jednak najczęściej do jego powstania dochodzi w części odźwiernikowej (ok. 50%), rzadziej w obrębie trzonu (20%) lub wpustu (25%). Zwykle nowotwór tworzy się w obrębie błony śluzowej, która wyściela żołądek od wewnątrz i stanowi jedną z czterech warstw tworzących jego ścianę. W miarę wzrostu nowotworu dochodzi do zajmowania kolejnych warstw. Im więcej warstw jest zajętych przez nowotwór, tym wyższy stopień zaawansowania choroby i tym samym gorsze rokowanie. Nowotwór rozprzestrzenia się zarówno przez ciągłość, obejmując struktury i narządy sąsiadujące z żołądkiem, takie jak przełyk czy trzustka, jak również drogą krwionośną lub chłonną, dając przerzuty m.in. do wątroby, płuc i kości.

Najczęstszym nowotworem złośliwym żołądka, bo występującym aż w 95% przypadków, jest gruczolakorak (adenocarcinoma). Wywodzi się on z komórek błony śluzowej wyścielającej żołądek. Inne, rzadsze nowotwory, to: chłoniaki, guzy neuroendokrynne, mięsaki czy też guzy podścieliska przewodu pokarmowego (GIST).

Do czynników wpływających na zwiększenie ryzyka należą: nieodpowiednia dieta (bogata w sól, obfita w konserwowane i wędzone produkty oraz uboga w świeże owoce i warzywa), płeć (częściej występuje u mężczyzn), stan po częściowej resekcji żołądka, przynależność etniczna (częściej chorują Japończycy, Chińczycy, Koreańczycy, mieszkańcy Europy Południowej i Wschodniej oraz Ameryki Środkowej), niski status socjoekonomiczny, narażenie na czynniki chemiczne (górnicy, hutnicy, pracownicy przemysłu gumowego), grupa krwi A, występowanie polipów gruczolakowych, zmiany będącej uwypukleniem błony śluzowej żołądka, która wiąże się z ok 10-20% ryzykiem przemiany złośliwej, zakażenie Helicobacter pylori, palenie tytoniu (aż dwukrotny wzrost ryzyka), zachorowania na nowotwory żołądka w rodzinie, czynniki genetyczne (rzadkie zespoły, takie jak zespół Lyncha, Peutza-Jeghersa, Gardnera), choroba Addisona-Biermera – niedokrwistość złośliwa, choroba Menetriera (przerost błony śluzowej żołądka).

Choroba wrzodowa żołądka nie stanowi stanu przedrakowego a przemiana wrzodu w nowotwór złośliwy ma miejsce bardzo rzadko. Należy jednak pamiętać, że stwierdzenie owrzodzenia śluzówki żołądka w trakcie przeprowadzanego badania endoskopowego jest wskazaniem do pobrania materiału do badania mikroskopowego.

Objawy raka żołądka są niecharakterystyczne i mogą być identyczne z tymi, które obserwowane są w innych powszechnych chorobach, takich jak zapalenie błony śluzowej żołądka czy też choroba wrzodowa lub refluksowa. Lekceważenie pierwszych symptomów niewątpliwie wpływa na opóźnienie prawidłowej diagnozy i jest przyczyną rozpoznawania choroby nowotworowej w zaawansowanym stadium, co zmniejsza szanse chorego na wyleczenie.

Do najczęściej zgłaszanych objawów wśród pacjentów z rakiem żołądka należą tzw. objawy dyspeptyczne (tj. bóle w nadbrzuszu, uczucie pełności, odbijanie, nudności), utrata apetytu, ubytek masy ciała, wymioty, zaburzenia połykania, smoliste stolce. Zwykle objawy te trwają kilka miesięcy, a nawet lat, okresowo nasilając się i ustępując. W późniejszym etapie choroby mogą dołączyć się: wyczuwalny guz w nadbrzuszu, powiększenie węzłów chłonnych, szczególnie węzłów chłonnych znajdujących się nad obojczykiem po lewej stronie (węzeł Virchowa), wodobrzusze, wyniszczenie, wysięk w jamie opłucnej, guz jajnika (tzw. guz Krukenberga będący przerzutem raka żołądka do jajnika).

Tak jak w większości nowotworów, również w raku żołądka wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania choroby. Stopień I charakteryzuje najlepsze rokowanie, a IV, który związany jest z obecnością odległych przerzutów, rokowanie najgorsze. Im bardziej rozległy proces nowotworowy, tym wyższy stopień zaawansowania choroby.

Duże znaczenie kliniczne, związane z różnicą w rokowaniu, ma podział na wczesnego i zaawansowanego raka żołądka. Głębokość nacieku nowotworowego jest niezwykle istotnym czynnikiem prognostycznym. Rak wczesny charakteryzuje się lepszym rokowaniem, zwykle nie daje objawów i wykrywany jest bardzo rzadko. W zaawansowanym raku żołądka rokowanie pogarsza się w miarę wzrostu głębokości nacieku i zwiększania się liczby zajętych węzłów chłonnych.

Ważnym parametrem jest również tzw. stopień złośliwości histologicznej (G, grading). Opisuje on cechy komórek rakowych. Nowotwór może być dobrze zróżnicowany, to znaczy jego komórki są podobne do utkania macierzystej tkanki, bądź źle zróżnicowany, co rokuje gorzej. Dodatkowo ocenia się liczbę podziałów i cechy martwicy guza.

Istnieją różne klasyfikacje raków żołądka, z których najczęściej używane są trzy: WHO, Laurena i Goseki. Najbardziej powszechny i istotny z klinicznego punktu widzenia jest podział wg Laurena, Wyróżniane są tutaj 3 typy raka żołądka:

  • I – typ jelitowy (ok. 60%), najczęściej rozwija się na podłożu zmian przedrakowych i jest zwykle umiejscowiony obwodowo. Cechuje go częstsze występowanie u płci męskiej.
  • II – typ rozlany (ok. 30%), najczęściej rozwija się w niezmienionej błonie śluzowej i zwykle dotyczy części żołądka położonej bliżej przełyku. Charakteryzuje się częstszym występowaniem u osób młodszych a w jego powstawaniu podkreśla się predyspozycje genetyczne (występuje rodzinnie).
  • III – typ mieszany (około 10%), klinicznie traktowany tak jak typ rozlany.

Klasyfikacja WHO dzieli raki wg typów komórek, z których się wywodzą, i wyróżnia:

  • gruczolakoraka cewkowatego (adenocarcinoma tubulare),
  • gruczolakoraka brodawkowatego (adenocarcinoma papillare),
  • gruczolakoraka śluzowego (adenocarcinoma mucinosum),
  • gruczolakoraka o typie poorly cohesive,
  • gruczolakoraka mieszanego (adenocarcinomamixtum),
  • raka płaskonabłonkowego (carcinoma planoepitheliale),
  • raka gruczołowo-płaskonabłonkowego (carcinoma adenoplanoepitheliale),
  • raka niezróżnicowanego (carcinoma non-differentiatum).

W klasyfikacji Goseki podział dzieli raki ze względu na obecność struktur gruczołowych i ilość śluzu w komórkach na następujące typy:

  • typ I – liczne, dobrze uformowane gruczoły, mała ilość śluzu w komórkach,
  • typ II – liczne gruczoły, duża ilość śluzu w komórkach,
  • typ III – słabo uformowane gruczoły, mała ilość śluzu w komórkach,
  • typ IV – słabo uformowane gruczoły, duża ilość śluzu w komórkach.

Typy I i III rokują lepiej niż typy II i IV.

Ważna jest również ocena ekspresji receptora HER-2 (receptor naskórkowego czynnika wzrostu typu 2), do niedawna oznaczany tylko w raku piersi. Stwierdzenie jego nadekspresji (większej ilości) na powierzchni komórki stwarza możliwość zastosowania terapii celowanej przy użyciu przeciwciała (nowej metody leczenia).

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/rak-zoladka

 

Słownik pojęć

Cholecystektomia – zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu pęcherzyka żółciowego, najczęściej z powodu kamicy żółciowej. Zabieg można wykonać metodą klasyczną, polegającą na klasycznym chirurgicznym rozcięciu powłok brzucha (w linii pośrodkowej lub w okolicy podżebrza prawego) i następowym wycięciem pęcherzyka żółciowego. Tą metodą bezwzględnie należy wykonać cholecystektomię w przypadku raka pęcherzyka żółciowego.

Wycięcie pęcherzyka jest wskazane:

  • w przewlekłym zapaleniu pęcherzyka z kamicą (cholecystitis calculosa chronica),
  • w ostrym zapaleniu pęcherzyka (cholecystitis acuta),
  • w przedziurawieniu pęcherzyka,
  • w niektórych urazowych obrażeniach wątroby,
  • w żółciowym zapaleniu otrzewnej bez przedziurawienia dróg żółciowych,
  • po sfinkterotomiach.

Obecnie preferowana jest cholecystektomia laparoskopowa, czyli operacja wykonana przy pomocy laparoskopu, gdyż ta technika wiąże się z:

  • mniejszymi dolegliwościami bólowymi (nie wymaga przecinania mięśni brzucha)
  • szybszym zdrowieniem i krótszym pobytem szpitalnym
  • lepszymi efektami kosmetycznymi
  • mniejszą ilością powikłań pooperacyjnych, takich jak gorączka i infekcja.

Najczęstszym powikłaniem zabiegu cholecystektomii jest uszkodzenie przewodu żółciowego, które wymaga operacji naprawczej z uwagi na potencjalną możliwość rozwoju żółciowego zapalenia otrzewnej.

GIST - Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, (ang. gastrointestinal stromal tumors (GIST), guzy stromalne) – grupa nowotworów o wysokim ryzyku przemiany złośliwej, wywodzących się przypuszczalnie z komórek śródmiąższowych Cajala (ang. interstitial cells of Cajal – ICC). Pierwotnym umiejscowieniem tych guzów jest przewód pokarmowy (żołądek, jelito cienkie); nowotwory spotykane są też w przestrzeni zaotrzewnowej i miednicy mniejszej. Makroskopowo guzy te mają wygląd twardych, bladych, kulistych lub owalnych struktur połączonych ze ścianą narządów, w obrębie których się rozwijają. Wspólną cechą komórek guzów GIST jest ekspresja cząsteczek białka błonowego CD117, zidentyfikowanych jako receptory kinazy tyrozynowej (KIT) i stanowiących białkowy produkt protoonkogenu c-kit.

Rak nerki

Podstawową funkcją nerki jest oczyszczanie krwi z produktów metabolicznych, które odbywa się w strukturach zwanych nefronami. To właśnie tutaj najczęściej rozwijają się poprzez mutację raki nerkowokomórkowe, czyli raki nerki.

Najważniejszym czynnikiem zachorowalności na nowotwór nerki okazało się palenie papierosów. Oczywiście nie bez znaczenia jest tu ilość wypalanego tytoniu jak również długość nałogu. Innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania na raka nerki jest otyłość, (szczególnie u kobiet), nadciśnienie tętnicze oraz stosowanie dużej ilości popularnych leków przeciwbólowych zawierających fenacetynę. Długotrwała zawodowa ekspozycja na takie substancje, jak: rozpuszczalniki trójchloroetylenowe, barwniki, garbniki do skóry, azbest czy przetwórstwo ropy naftowej, są wskazywane jako czynniki podwyższające ryzyko zachorowań na raka nerki. Rak nerki rzadko wiąże się z wrodzonymi zaburzeniami genetycznymi, które jesteśmy w stanie zidentyfikować. Zachorowania występują wówczas zwykle w młodym wieku i dotyczą wielu osób w rodzinie.

Rak nerki może rosnąć, nie dając o sobie znać, przez dłuższy czas. Klasycznie opisywana łączna triada objawów: wyczuwalny guz w okolicy nerki, ból w okolicy guza oraz krwiomocz (czyli obecność krwi w moczu), zdarza się stosunkowo rzadko (ok. 10%) i niestety oznacza zwykle znacznie zaawansowaną chorobę. Rak nerki powoduje czasem tzw. zespoły paranowotworowe. Są to niespecyficzne dla nerki objawy wywoływane przez substancje produkowane przez nowotwór. Opisywane są na przykład stany podgorączkowe lub gorączka, pogorszenie apetytu prowadzące do chudnięcia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia poziomu różnych składników krwi, np. podwyższenie poziomu wapnia w surowicy, obniżenie (anemia) lub zwiększenie liczby krwinek czerwonych czy też wzrost ilości płytek krwi (ryzyko zakrzepicy), jak również zaburzenia nerwowo-mięśniowe. W stosunku do raka nerki stosowana jest klasyczna klasyfikacja zaawansowania nowotworów TNM (Tumor, czyli guz, Node, czyli węzeł chłonny, Metastasis, czyli przerzuty).

Nowotwory nerki wywodzą się z komórek nabłonkowych wyściełających kanaliki nerkowe bliższe. Rozróżniamy sześć podstawowych typów histologicznych nowotworów nerek rozpoznawanych przez lekarza patologa na podstawie badania mikroskopowego.

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-nerki

Nowotwór jelita grubego

Jelito grube jest końcową częścią przewodu pokarmowego. Nowotwór jelita grubego jest to nowotwór występujący w obrębie okrężnicy, zgięcia esiczo-odbytniczego i odbytnicy. Rak jelita grubego rozwija się w większości przypadków na podłożu uszypułowanego, znacznie rzadziej nieuszypułowanego gruczolaka (łagodnego nowotworu w kształcie polipa), w którym poprzez procesy metaplastyczne doszło do powstania raka nieinwazyjnego (tzw. raka in situ, CIS) – obecnego wyłącznie w obrębie błony śluzowej, a następnie inwazyjnego (po nacieczeniu poza blaszkę właściwą błony śluzowej.

Znana jest część czynników rozwoju tego nowotworu. Niektóre z nich można kontrolować (np. palenie, dieta), innych nie (np. wiek, predyspozycje genetyczne). Szansa zachorowania na nowotwór rośnie po 50. roku życia; 9 na 10 osób, które zachorowały na nowotwór, ma ponad 50 lat. Choroby zapalne jelit obejmują wrzodziejące zapalenie jelita grubego (20-krotny wzrost ryzyka zachorowania, zwłaszcza w przypadku pancolitis) oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna (3-krotny wzrost ryzyka). U osób cierpiących na choroby zapalne jelit przez wiele lat dochodzi do dysplazji błony wyściełającej okrężnicę i odbytnicę, która z biegiem lat może zmienić się w raka. Uchyłkowatość jelita i zespół jelita drażliwego, z którymi związane są nawracające stany zapalne jelit, nie wiążą się z istotnie większym ryzykiem raka.

Zespól metaboliczny (nadciśnienie, otyłość, cukrzyca, podwyższony poziom trój glicerydów, niski HDL) predysponuje do rozwoju tego nowotworu. Im więcej kryteriów występuje u chorego, tym większa szansa zachorowania. 20% raków jelita związana jest z paleniem tytoniu. Niska aktywność fizyczna również zwiększa ryzyko rozwoju nowotworu, podobnie jak nadużywanie alkoholu, dieta ubogo błonnikowa, bogata w tłuszcze, wysokokaloryczna i uboga w wapń. Występują również inne czynniki związane z występowaniem tego nowotworu takie jak przebyta radioterapia obszaru jamy brzusznej, cholecystektomia, obecność ureterosigmoidostomii (500-krotne większe ryzyko rozwoju raka), rodzinne występowanie raka jelita grubego.

U pacjentów z rodzinną polipowatością gruczolakowatą ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wynosi 100%, u chorych z bez polipowatości 70-80%

Wielu pacjentów z rozpoznaniem raka jelita grubego nie zauważa żadnych objawów choroby. Jednym z częstszych symptomów jest obecność krwi w/na stolcu i objawy związanej z tym niedokrwistości z niedoboru żelaza (łatwe męczenie się, osłabienie). U około 76% chorych krwawienie ma charakter utajony, co sprawia, że niezwykle użyteczne są badania krwi utajonej w kale, wykorzystywane również jako test przesiewowy.

Pozostałe objawy zależą od umiejscowienia guza pierwotnego:

rak prawej połowy okrężnicy: niecharakterystyczny tępy ból w okolicy podbrzusza po stronie prawej, w okolicy pępka lub nadbrzusza niekiedy sugerujące zapalenie wyrostka robaczkowego; stolec ciemny, brunatny lub zmieszany z krwią; guz wyczuwalny w/pod śródbrzuszu po stronie prawej;
rak lewej połowy okrężnicy: wzdęcia i/lub bóle, często o charakterze kolki jelitowej; świeża domieszka jasnoczerwonej krwi pokrywającej stolec; zmiana rytmu wypróżniania (objętość stolca, stolce zwężone, zmiany pory wypróżnień, zaparcia); niedrożność (narastające wzdęcia, ból, nudności, wymioty, zaparcia);
rak odbytnicy: domieszka jasnoczerwonej krwi pokrywającej stolec; uczucie niepełnego wypróżnienia (parcie daremne, biegunka poranna); kolka jelitowa powodująca potrzebę wypróżnienia, ból brzucha i/lub krocza.

Inne niespecyficzne symptomy to: chudnięcie, brak łaknienia, gorączka.

W przypadku znacznego zaawansowania nowotworu mogą wystąpić objawy związane z nacieczeniem innych narządów (pęcherz moczowy, pochwa) lub obecnością przerzutów odległych (najczęściej w wątrobie i płucach).

Do oceny zaawansowania procesu nowotworowego raka jelita grubego (w tym raka kątnicy, okrężnicy, esicy, zagięcia esiczo-odbytniczego, odbytnicy stosuje się klasyfikację TNM Międzynarodowej Unii do Walki z Rakiem (UICC). Obecnie obowiązuje 7. edycja z 2010 roku.

Makroskopowo raki mogą przyjmować różne postacie. Klasyfikacja nowotworów Światowej Organizacji Zdrowia z 2010 r. wyróżnia następujące typy wzrostu: egzofityczny/grzybiasty z dominującym wzrostem do światła jelita, endofityczny/wrzodziejący z dominującym wzrostem wewnątrz ściany jelita, pierścieniowy z okrężnym zajęciem ściany jelita/zwężający światło oraz typ rozlegle naciekający/linitis plastica. W praktyce spotyka się postacie mieszane, gdy na wymienione wzory nakłada się owrzodzenie.

Gruczolakorak (adenocarcinoma) występuje w około 90% przypadków raka jelita grubego. Rzadsze warianty gruczolakoraka, poza odmienną budową charakteryzują się specyficznym profilem molekularnym. Niektóre podtypy mogą stanowić niezależne czynniki rokownicze, np. lepiej rokujący rak rdzeniasty czy gorzej rokujący rak sygnetowatokomórkowy.

Jednym z podstawowych składników opisu patologicznego nowotworu mającym znaczenie prognostyczne jest stopień złośliwości histologicznej. Wyróżnia się 3 stopnie: G1 (nowotwór najbardziej zróżnicowany, rokujący lepiej), G2 (średnio zróżnicowany), G3 (słabo zróżnicowany o gorszym rokowaniu).

Oprócz raka w jelicie grubym bardzo rzadko mogą występować inne nowotwory złośliwe lub potencjalnie złośliwe, takie jak guzy neuroendokrynne, GIST (najczęściej w esicy, 1% wszystkich guzów typu GIST ), mięsaki, chłoniaki (najczęściej B-komórkowe, głównie umiejscowione w kątnicy).

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/jelito-grube

Słownik pojęć

Enteropatia – patologiczny stan w obrębie jelit. Do enteropatii należą m.in.:

celiakia
enteropatia z utratą białek
enteropatia popromienna

Nowotwór płuca i opłucnej

Nowotwory płuca wywodzą się z komórek wyściełających drogi oddechowe i są również nazywane nowotworami oskrzelopochodnymi. Ich miejscem powstawania są oskrzela główne, mniejsze oskrzela prowadzące do segmentów płuca lub drobne oskrzeliki prowadzące do pęcherzyków płucnych. Gdy chodzi o nowotwory pochodzące z dużych oskrzeli, mówimy o nowotworach zlokalizowanych centralnie (położonych w pobliżu śródpiersia), natomiast guzy pochodzące z drobnych oskrzelików mają zazwyczaj położenie „obwodowe”, czyli zlokalizowane na obwodzie płuca. Do powstania nowotworu dochodzi na skutek przemiany komórek prawidłowego nabłonka oddechowego w wyniku zaburzeń (w większości mutacji) genów ważnych dla wzrostu komórki i jej podziałów. Zaburzenia te powstają najczęściej na skutek działania czynników rakotwórczych. Rak płuca, czyli oskrzelopochodny nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka dróg oddechowych, stanowi zdecydowaną większość nowotworów płuca i jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce zarówno pod względem liczby zachorowań, jak i liczby zgonów.

Najczęstszym nowotworem opłucnej (błony otaczającej przestrzeń, w której zamknięte jest płuco) jest międzybłoniak. Jest to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek międzybłonka i szerzący się w sposób rozlany na powierzchni opłucnej. Rozrost międzybłoniaka charakteryzuje się tworzeniem guzków, z czasem tworzących naciek obejmujący szeroko opłucną i naciekający ścianę klatki piersiowej i przyległe struktury śródpiersia.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka płuca jest aktywne palenie tytoniu. Dym tytoniowy zawiera kilka tysięcy związków chemicznych, spośród których kilkadziesiąt to substancje o udowodnionym silnym działaniu rakotwórczym.

Ryzyko zachorowania na raka płuca jest proporcjonalne do długości czasu palenia tytoniu, liczby wypalanych papierosów i wieku rozpoczęcia palenia. U osób palących ryzyko to jest wyższe niż u osób niepalących, przy czym np. przy jednej paczce wypalanych papierosów dziennie przez ponad 30 lat wzrasta 20-60-krotnie u mężczyzn i 14-20-krotnie u kobiet.

Pozostałe czynniki ryzyka zachorowania na raka płuca posiadają zdecydowanie mniejsze znaczenie w skali populacji. Należą do nich: ekspozycja na promieniowanie jonizujące (np. u osób wcześniej poddanych radioterapii na obszar klatki piersiowej lub pracowników kopalń narażonych na promieniowanie naturalne), ekspozycja na azbest, rakotwórcze substancje chemiczne oraz niektóre metale ciężkie (kadm, ołów, nikiel, arsen).

Nowotwory płuca, opłucnej i tchawicy w bardzo wczesnych stadiach zaawansowania zazwyczaj nie powodują objawów i bywają czasami wykrywane w badaniach radiologicznych wykonanych z innych przyczyn.

Do typowych objawów nowotworów klatki piersiowej należy ograniczenie wydolności oddechowej lub duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie lub częste zapalenia płuc. Ten ostatni objaw wynika z gorszej drożności dużych oskrzeli i tendencji do zalegania wydzieliny, która łatwo ulega infekcjom.

Podstawą podejmowania decyzji dotyczących leczenia raka płuca jest ocena stopnia zaawansowania, czyli rozległości choroby w organizmie.

Obecnie obowiązuje klasyfikacja TNM. W zależności od pogrupowania tych kategorii wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania raka płuca, które w pewnym uproszczeniu oznaczają następujące sytuacje kliniczne:

  • I° – nowotwór ograniczony do miąższu płuca, nienaciekający struktury śródpiersia i niezajmujący regionalnych węzłów chłonnych,
  • II° – nowotwór ograniczony do miąższu płuca z przerzutami do węzłów chłonnych wnęki płuca,
  • III° – nowotwór naciekający ważne struktury śródpiersia, kręgosłup lub ścianę klatki piersiowej lub tworzący przerzuty do węzłów chłonnych śródpiersia lub węzłów chłonnych nadobojczykowych,
  • IV° – rozsiew do jamy opłucnej lub do narządów odległych (najczęściej do mózgu, wątroby, nadnerczy, kości i płuca).

W ocenie stopnia zaawansowania międzybłoniaka opłucnej bierze się pod uwagę stopień nacieku opłucnej (opłucna składa się z dwóch blaszek), zajęcie przyległych struktur anatomicznych (ściana klatki piersiowej, przepona, struktury śródpiersia), zajęcie węzłów chłonnych wnęki płuca i śródpiersia przez nowotwór oraz występowanie przerzutów odległych. Poniżej z uproszczeniem przedstawiono podział stopni zaawansowania międzybłoniaka opłucnej:

  • I° – nowotwór ograniczony do jednej blaszki opłucnej,
  • II° – nowotwór zajmujący obie blaszki opłucnej w obrębie jednego worka opłucnowego,
  • III° – naciekanie ściany klatki piersiowej, struktur śródpiersia, przepony i/lub nowotworowe zajęcie węzłów chłonnych po tej samej stronie klatki piersiowej,
  • IV° – zajęcie węzłów chłonnych po przeciwległej stronie klatki piersiowej lub przerzuty odległe.

RAKI PŁUCA (nowotwory nabłonkowe) płuca dzielą się na następujące typy histologiczne:

  • RAK PŁASKONABŁONKOWY - Jest to zazwyczaj centralnie zlokalizowany nowotwór wykazujący silny związek z wieloletnim paleniem tytoniu. Ten typ histologiczny jest spotykany u około 40-50% chorych na raka płuca w naszym kraju. Jego rozwój jest zazwyczaj poprzedzony stanami przednowotworowymi, takimi jak dysplazja (zmiany wyglądu i funkcji) nabłonka oddechowego.
  • RAK GRUCZOŁOWY - Jest to częściej obwodowo występująca postać raka płuca, charakteryzująca się w badaniu mikroskopowym tendencją do tworzenia struktur przypominających gruczoły oraz obecnością śluzu.
  • RAK WIELKOKOMÓRKOWY - Jest to nowotwór przypominający typem wzrostu dwa powyższe typy mikroskopowe, zbudowany z dużych komórek niewykazujący cech typowych dla raków płaskonabłonkowych ani raków gruczołowych. Stanowi ok. 5-10% rozpoznań mikroskopowych i może być zlokalizowany zarówno centralnie, jak i obwodowo.
  • RAK DROBNOKOMÓRKOWY - Jest to nowotwór zbudowany z drobnych komórek o charakterystycznych jądrach komórkowych. Charakteryzuje go bardzo agresywny przebieg kliniczny. W Polsce stanowi około 15% rozpoznań raka płuca. Wykazuje silny związek z paleniem tytoniu.

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-pluca-oplucnej-tchawicy

Rak trzonu macicy

Trzon macicy stanowi grubszą i szerszą część macicy, zbudowanym z silnie rozwiniętej błony mięśniowej, miejscem zagnieżdżania się zarodka. Rak trzonu macicy jest nieprawidłowym i nieustającym wzrostem komórek nowotworowych wywodzących się z komórek tworzących trzon macicy.

W powstaniu tego raka znaczącą rolę odgrywa nadmierne pobudzenie organizmu żeńskimi hormonami płciowymi – estrogenami. Pozostałe czynniki podwyższonego ryzyka to: otyłość, nadciśnienie tętnicze, rodzinne występowanie nowotworu piersi, trzonu macicy i jelita grubego, niepłodność lub urodzenie tylko jednego dziecka, zaburzenia hormonalne spowodowane guzami jajnika. Hiperplazja złożona (inaczej przerost złożony) z atopią błony śluzowej macicy jest także schorzeniem sprzyjającym powstaniu raka trzonu macicy. U około 30% kobiet z potwierdzoną hiperplazją z atypią dochodzi do rozwoju raka. U kobiet w wieku rozrodczym czynnikami sprzyjającymi wystąpieniu nieprawidłowego przerostu błony śluzowej macicy są pierwotne zaburzenia owulacji (jajeczkowania), guzy hormonalnie czynne czy też efekty uboczne zastosowanej hormonoterapii (np. stymulacja owulacji). Najbardziej typowym objawem raka trzonu macicy są krwawienia z dróg rodnych już po miesiączce i między miesiączkami. Ponadto mogą pojawić się upławy z pochwy, bóle podbrzusza, spadek wagi i osłabienie. Stadia zaawansowania określa się w stopniach od I (najmniej zaawansowana choroba) do IV (najbardziej zaawansowana choroba) wg skali FIGO. Aby ustalić precyzyjnie stopień zaawansowania, określa się zajęcie nowotworem poszczególnych organów pooperacyjnie. Bierze się pod uwagę zajęcie macicy i okolicznych narządów, okoliczne węzły chłonne w jamie brzusznej i pachwinach oraz odległe narządy. Określenie stopnia zaawansowania jest istotne w celu ustalenia odpowiedniego leczenia i rokowania. Najczęściej występującym nowotworem trzonu macicy jest rak gruczołowy (u 80% pacjentek). Do pozostałych typów raka należy rak brodawkowaty surowiczy czy też rak jasnokomórkowy, oba rokujące gorzej.

Wyróżnia się 3 stopnie zróżnicowania raka:

  • G1 – rak wysokozróżnicowany (najlepiej rokujący),
  • G2 – rak średniozróżnicowany oraz
  • G3 – rak niskozróżnicowany (najgorzej rokujący).

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/rak-trzonu-macicy

Rak piersi

Rak piersi jest to nowotwór złośliwy powstający z komórek gruczołu piersiowego, który rozwija się miejscowo w piersi oraz daje przerzuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych (np. płuc, wątroby, kości i mózgu). Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Stanowi około 23% wszystkich zachorowań z powodu nowotworów złośliwych u kobiet i około 14% zgonów z tego powodu.

Pierś kobiety zbudowana jest z 15-20 zrazików (płatów) będącymi właściwie złożonymi gruczołami pęcherzykowymi produkującymi pokarm kobiecy. Z każdego zrazika uchodzi przewód mleczny, którym pokarm kobiecy jest wydzielany do zatoki mlecznej, a następnie na zewnątrz brodawki. Zraziki i przewody są wyścielone komórkami, z których może rozwinąć się rak. Gruczoł piersiowy, otoczony jest tkanką tłuszczową i mięśniową oraz włóknistą. Większość nowotworów piersi wywodzi się z przewodów (rak przewodowy), znacznie mniejsza część ze zrazików (rak zrazikowy). Stosunkowo rzadko nowotwory piersi mogą także rozwinąć się z innych tkanek, które wchodzą w skład budowy piersi (np. mięsaki z tkanki mięśniowej). Najczęstszym umiejscowieniem przerzutów raka piersi w układzie chłonnym są węzły chłonne pachowe po zajętej stronie. Drugie co do kolejności zajęcia są węzły chłonne zamostkowe (węzły wewnętrznego łańcucha piersiowego). Trzecią grupą, w której mogą lokalizować się przerzuty, są węzły nadobojczykowe i znacznie rzadziej podobojczykowe. Przyczyny powstawania raka piersi są nadal nieznane, ale istnieje wiele zidentyfikowanych czynników, które zwiększają ryzyko jego wystąpienia. Rak ten dominuje wśród kobiet. Kolejnym istotnym czynnikiem jest wiek. Przed 45 rokiem życia występuje on niezwykle rzadko, po przekroczeniu tej granicy zachorowalność znacząco rośnie. Około 10% nowotworów ma podłoże genetyczne, pozostałe przypadki to wynik sporadycznych mutacji genów w ciągu życia. Najpewniejszym kryterium dziedzicznego raka piersi jest stwierdzenie mutacji genów supresorowych BRCA1 oraz BRCA2. Mutacja tych genów powoduje zespół wysokiej skłonności do dziedzicznego raka piersi. U kobiet z mutacją genów BRCA życiowe ryzyko wystąpienia raka piersi wynosi 80%, a raka jajnika 30%. W rodzinach z dziedzicznym rakiem piersi występują również inne nowotwory (np. rak jajnika, jelita grubego, trzonu macicy, prostaty, trzustki). Kolejnym czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania na raka piersi jest wczesny wiek pierwszej i późny wiek ostatniej miesiączki, czyli czynniki wydłużające narażenie powstającej tkanki gruczołowej piersi na hormony jajnika (estrogeny i progesteron – żeńskie hormony. Kolejnym reprodukcyjnym czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania na raka piersi jest wiek pierwszej donoszonej ciąży. Urodzenie pierwszego dziecka ma wpływ na ostateczne ukształtowanie się nabłonka gruczołu mlekowego, co zmniejsza ryzyko raka piersi. Kobiety, które nie rodziły lub przebyły pierwszą donoszoną ciążę po 30. roku życia, mają dwa razy większe ryzyko zachorowania, niż te, które przebyły ją przed 20. rokiem życia. Największy wzrost ryzyka dotyczy kobiet z pierwszą donoszoną ciążą po 35. roku życia. W tej grupie jest nawet wyższe niż u nieródek. Rola karmienia piersią jest wciąż dyskusyjna. Niektórzy autorzy uważają, że ma ono wpływ chroniący przed zachorowaniem na raka piersi. Innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania na raka piersi jest stosowanie antykoncepcji doustnej oraz hormonalnej terapii zastępczej. Wpływ stylu życia na ryzyko zachorowania na raka piersi jest trudny do jednoznacznego określenia. Wyniki badań wskazują na związek z nadmiernym spożywaniem tłuszczy oraz nadwagą a wzrostem ryzyka zachorowania na raka piersi. Spożycie alkoholu także zwiększa ryzyko raka piersi i nie zależy od rodzaju alkoholu. Nie wykazano natomiast wpływu palenia papierosów na ryzyko raka piersi.

W stadium początkowym rak piersi przebiega bezobjawowo. Zwykle jest rozpoznawany przypadkowo jako twardy guzek w piersi, wyczuwalny dotykiem. W ostatnich latach dzięki zastosowaniu i rozpowszechnieniu badań obrazowych piersi, raki piersi są rozpoznawane w stadium przedobjawowym. U większości chorych na raka piersi pierwszym objawem jest niebolesny guz zlokalizowany w górnej bocznej części piersi (ok. 35% przypadków), najrzadziej w dolnej przyśrodkowej części (około 5% przypadków). Umiejscowienie zmiany pierwotnej po stronie lewej jest częstsze. Wyciek z brodawki budzi niepokój, jeżeli towarzyszy on guzkowi w okolicy okołobrodawkowej. Inne objawy raka piersi to asymetria sutków, wciągnięcie brodawki, owrzodzenie brodawki lub skóry piersi, guzki dodatkowe w okolicy, ból bez uchwytnych przyczyn, niewielkiego stopnia pogrubienie skóry, obraz skórki pomarańczy (nacieczone więzadła), świąd lub pieczenie brodawki. Rozwijającemu się rakowi towarzyszy w wielu przypadkach powiększenie pachowych węzłów chłonnych po stronie zajętej piersi, a w dalszych etapach powiększenie węzłów szyjno-nadobojczykowych. Objawami tzw. raka zapalnego piersi jest szybko narastający obrzęk skóry, połączony z jej zaczerwienieniem, nadmiernym uciepleniem i jej bolesnością. U 5 do 10% chorych nowotwór rozpoznawany jest w stadium uogólnienia, najczęściej występują przerzuty do płuc, wątroby, kości i mózgu.

PRZEWODOWY RAK PRZEDINWAZYJNY (DISC)

Jest coraz częściej rozpoznawany w następstwie upowszechnienia przesiewowych badań mammograficznych. W zależności od budowy rozrostu możemy wyróżnić następujące podgrupy przewodowego raka przedinwazyjnego:

  • lity
  • sitowaty
  • mikrobrodawkowaty
  • brodawkowaty

Ważny jest również stopień nieprawidłowości jąder komórki oraz obecność martwicy. W związku z tym wyróżnia się trzy stopnie złośliwości: niski, pośredni i wysoki.

ZRAZIKOWY RAK PRZEDINWAZYJNY (LCIS)

Ma monomorficzny (jednolity) obraz komórek i wykrywa się go przypadkowo w czasie badań diagnostycznych innych rozrostów. Wykrycie LCIS nie ma wpływu na decyzje lecznicze.

INWAZYJNY RAK PRZEWODOWY

Jest najczęstszą postacią raka zagrażającego przerzutami u kobiet i stanowi 65-80% wszystkich przypadków raka piersi. Niemal zawsze towarzyszy mu częściowo obecność DCIS. Naciekający (inwazyjny) rak przewodowy wykazuje dużą różnorodność w zakresie komórek nowotworowych oraz pod względem obecności struktur cewkowych lub gruczołowych. W raku przewodowym naciekającym określa się stopień złośliwości histologicznej. Wyróżniamy trzy stopnie: niski, pośredni oraz wysoki.

NACIEKAJĄCY RAK ZRAZIKOWY

Jest drugim, co do częstości występowania typem mikroskopowym i stanowi 10-20% wszystkich przypadków raka piersi u kobiet.

RAK PAGETA

W przebiegu choroby Pageta zmiany w obrębie brodawki sutkowej i w jej najbliższym otoczeniu przypominają wyprysk: brodawka jest zaczerwieniona, swędząca, czasem pokryta strupem. Znamienna cechą mikroskopową jest obecność komórek Pageta.

RAK ZAPALNY

Występuje stosunkowo rzadko (1-2% wszystkich przypadków). Charakteryzuje się niekorzystnym rokowaniem, przebiega z obrzmieniem i bolesnością piersi, zaczerwienieniem skóry, gorączką oraz podwyższoną liczbą białych krwinek. U niektórych chorych w badaniu przez dotyk nie wyczuwa się guza. Mikroskopowo stwierdza się zwykle nacieki raka przewodowego.

MIĘSAKI

Należą do nich: złośliwy guz liściasty, mięsak naczyń krwionośnych, tłuszczakomięsak, włókniakomięsak i mięsak mięśniakowaty prążkowanokomórkowy.

Źródło: http://onkologia.org.pl/rak-piersi-kobiet

Słownik pojęć

Loża pooperacyjna – miejsce po całkowitym lub częściowym usunięciu narządu lub guza zmienionego nowotworowo.

.

Rak żołądka

Żołądek stanowi część przewodu pokarmowego, w którym pod wpływem kwasu solnego enzymów trawiennych zapoczątkowany zostaje proces trawienia. Narząd ten składa się z wpustu, dna, trzonu i odźwiernika.

Nowotwór może rozwinąć się w każdej z nich, jednak najczęściej do jego powstania dochodzi w części odźwiernikowej (ok. 50%), rzadziej w obrębie trzonu (20%) lub wpustu (25%). Zwykle nowotwór tworzy się w obrębie błony śluzowej, która wyściela żołądek od wewnątrz i stanowi jedną z czterech warstw tworzących jego ścianę. W miarę wzrostu nowotworu dochodzi do zajmowania kolejnych warstw. Im więcej warstw jest zajętych przez nowotwór, tym wyższy stopień zaawansowania choroby i tym samym gorsze rokowanie. Nowotwór rozprzestrzenia się zarówno przez ciągłość, obejmując struktury i narządy sąsiadujące z żołądkiem, takie jak przełyk czy trzustka, jak również drogą krwionośną lub chłonną, dając przerzuty m.in. do wątroby, płuc i kości.

Najczęstszym nowotworem złośliwym żołądka, bo występującym aż w 95% przypadków, jest gruczolakorak (adenocarcinoma). Wywodzi się on z komórek błony śluzowej wyścielającej żołądek. Inne, rzadsze nowotwory, to: chłoniaki, guzy neuroendokrynne, mięsaki czy też guzy podścieliska przewodu pokarmowego (GIST).

Do czynników wpływających na zwiększenie ryzyka należą: nieodpowiednia dieta (bogata w sól, obfita w konserwowane i wędzone produkty oraz uboga w świeże owoce i warzywa), płeć (częściej występuje u mężczyzn), stan po częściowej resekcji żołądka, przynależność etniczna (częściej chorują Japończycy, Chińczycy, Koreańczycy, mieszkańcy Europy Południowej i Wschodniej oraz Ameryki Środkowej), niski status socjoekonomiczny, narażenie na czynniki chemiczne (górnicy, hutnicy, pracownicy przemysłu gumowego), grupa krwi A, występowanie polipów gruczolakowych, zmiany będącej uwypukleniem błony śluzowej żołądka, która wiąże się z ok 10-20% ryzykiem przemiany złośliwej, zakażenie Helicobacter pylori, palenie tytoniu (aż dwukrotny wzrost ryzyka), zachorowania na nowotwory żołądka w rodzinie, czynniki genetyczne (rzadkie zespoły, takie jak zespół Lyncha, Peutza-Jeghersa, Gardnera), choroba Addisona-Biermera – niedokrwistość złośliwa, choroba Menetriera (przerost błony śluzowej żołądka).

Choroba wrzodowa żołądka nie stanowi stanu przedrakowego a przemiana wrzodu w nowotwór złośliwy ma miejsce bardzo rzadko. Należy jednak pamiętać, że stwierdzenie owrzodzenia śluzówki żołądka w trakcie przeprowadzanego badania endoskopowego jest wskazaniem do pobrania materiału do badania mikroskopowego.

Objawy raka żołądka są niecharakterystyczne i mogą być identyczne z tymi, które obserwowane są w innych powszechnych chorobach, takich jak zapalenie błony śluzowej żołądka czy też choroba wrzodowa lub refluksowa. Lekceważenie pierwszych symptomów niewątpliwie wpływa na opóźnienie prawidłowej diagnozy i jest przyczyną rozpoznawania choroby nowotworowej w zaawansowanym stadium, co zmniejsza szanse chorego na wyleczenie.

Do najczęściej zgłaszanych objawów wśród pacjentów z rakiem żołądka należą tzw. objawy dyspeptyczne (tj. bóle w nadbrzuszu, uczucie pełności, odbijanie, nudności), utrata apetytu, ubytek masy ciała, wymioty, zaburzenia połykania, smoliste stolce. Zwykle objawy te trwają kilka miesięcy, a nawet lat, okresowo nasilając się i ustępując. W późniejszym etapie choroby mogą dołączyć się: wyczuwalny guz w nadbrzuszu, powiększenie węzłów chłonnych, szczególnie węzłów chłonnych znajdujących się nad obojczykiem po lewej stronie (węzeł Virchowa), wodobrzusze, wyniszczenie, wysięk w jamie opłucnej, guz jajnika (tzw. guz Krukenberga będący przerzutem raka żołądka do jajnika).

Tak jak w większości nowotworów, również w raku żołądka wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania choroby. Stopień I charakteryzuje najlepsze rokowanie, a IV, który związany jest z obecnością odległych przerzutów, rokowanie najgorsze. Im bardziej rozległy proces nowotworowy, tym wyższy stopień zaawansowania choroby.

Duże znaczenie kliniczne, związane z różnicą w rokowaniu, ma podział na wczesnego i zaawansowanego raka żołądka. Głębokość nacieku nowotworowego jest niezwykle istotnym czynnikiem prognostycznym. Rak wczesny charakteryzuje się lepszym rokowaniem, zwykle nie daje objawów i wykrywany jest bardzo rzadko. W zaawansowanym raku żołądka rokowanie pogarsza się w miarę wzrostu głębokości nacieku i zwiększania się liczby zajętych węzłów chłonnych.

Ważnym parametrem jest również tzw. stopień złośliwości histologicznej (G, grading). Opisuje on cechy komórek rakowych. Nowotwór może być dobrze zróżnicowany, to znaczy jego komórki są podobne do utkania macierzystej tkanki, bądź źle zróżnicowany, co rokuje gorzej. Dodatkowo ocenia się liczbę podziałów i cechy martwicy guza.

Istnieją różne klasyfikacje raków żołądka, z których najczęściej używane są trzy: WHO, Laurena i Goseki. Najbardziej powszechny i istotny z klinicznego punktu widzenia jest podział wg Laurena, Wyróżniane są tutaj 3 typy raka żołądka:

  • I – typ jelitowy (ok. 60%), najczęściej rozwija się na podłożu zmian przedrakowych i jest zwykle umiejscowiony obwodowo. Cechuje go częstsze występowanie u płci męskiej.
  • II – typ rozlany (ok. 30%), najczęściej rozwija się w niezmienionej błonie śluzowej i zwykle dotyczy części żołądka położonej bliżej przełyku. Charakteryzuje się częstszym występowaniem u osób młodszych a w jego powstawaniu podkreśla się predyspozycje genetyczne (występuje rodzinnie).
  • III – typ mieszany (około 10%), klinicznie traktowany tak jak typ rozlany.

Klasyfikacja WHO dzieli raki wg typów komórek, z których się wywodzą, i wyróżnia:

  • gruczolakoraka cewkowatego (adenocarcinoma tubulare),
  • gruczolakoraka brodawkowatego (adenocarcinoma papillare),
  • gruczolakoraka śluzowego (adenocarcinoma mucinosum),
  • gruczolakoraka o typie poorly cohesive,
  • gruczolakoraka mieszanego (adenocarcinomamixtum),
  • raka płaskonabłonkowego (carcinoma planoepitheliale),
  • raka gruczołowo-płaskonabłonkowego (carcinoma adenoplanoepitheliale),
  • raka niezróżnicowanego (carcinoma non-differentiatum).

W klasyfikacji Goseki podział dzieli raki ze względu na obecność struktur gruczołowych i ilość śluzu w komórkach na następujące typy:

  • typ I – liczne, dobrze uformowane gruczoły, mała ilość śluzu w komórkach,
  • typ II – liczne gruczoły, duża ilość śluzu w komórkach,
  • typ III – słabo uformowane gruczoły, mała ilość śluzu w komórkach,
  • typ IV – słabo uformowane gruczoły, duża ilość śluzu w komórkach.

Typy I i III rokują lepiej niż typy II i IV.

Ważna jest również ocena ekspresji receptora HER-2 (receptor naskórkowego czynnika wzrostu typu 2), do niedawna oznaczany tylko w raku piersi. Stwierdzenie jego nadekspresji (większej ilości) na powierzchni komórki stwarza możliwość zastosowania terapii celowanej przy użyciu przeciwciała (nowej metody leczenia).

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/rak-zoladka

 

Słownik pojęć

Cholecystektomia – zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu pęcherzyka żółciowego, najczęściej z powodu kamicy żółciowej. Zabieg można wykonać metodą klasyczną, polegającą na klasycznym chirurgicznym rozcięciu powłok brzucha (w linii pośrodkowej lub w okolicy podżebrza prawego) i następowym wycięciem pęcherzyka żółciowego. Tą metodą bezwzględnie należy wykonać cholecystektomię w przypadku raka pęcherzyka żółciowego.

Wycięcie pęcherzyka jest wskazane:

  • w przewlekłym zapaleniu pęcherzyka z kamicą (cholecystitis calculosa chronica),
  • w ostrym zapaleniu pęcherzyka (cholecystitis acuta),
  • w przedziurawieniu pęcherzyka,
  • w niektórych urazowych obrażeniach wątroby,
  • w żółciowym zapaleniu otrzewnej bez przedziurawienia dróg żółciowych,
  • po sfinkterotomiach.

Obecnie preferowana jest cholecystektomia laparoskopowa, czyli operacja wykonana przy pomocy laparoskopu, gdyż ta technika wiąże się z:

  • mniejszymi dolegliwościami bólowymi (nie wymaga przecinania mięśni brzucha)
  • szybszym zdrowieniem i krótszym pobytem szpitalnym
  • lepszymi efektami kosmetycznymi
  • mniejszą ilością powikłań pooperacyjnych, takich jak gorączka i infekcja.

Najczęstszym powikłaniem zabiegu cholecystektomii jest uszkodzenie przewodu żółciowego, które wymaga operacji naprawczej z uwagi na potencjalną możliwość rozwoju żółciowego zapalenia otrzewnej.

GIST - Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, (ang. gastrointestinal stromal tumors (GIST), guzy stromalne) – grupa nowotworów o wysokim ryzyku przemiany złośliwej, wywodzących się przypuszczalnie z komórek śródmiąższowych Cajala (ang. interstitial cells of Cajal – ICC). Pierwotnym umiejscowieniem tych guzów jest przewód pokarmowy (żołądek, jelito cienkie); nowotwory spotykane są też w przestrzeni zaotrzewnowej i miednicy mniejszej. Makroskopowo guzy te mają wygląd twardych, bladych, kulistych lub owalnych struktur połączonych ze ścianą narządów, w obrębie których się rozwijają. Wspólną cechą komórek guzów GIST jest ekspresja cząsteczek białka błonowego CD117, zidentyfikowanych jako receptory kinazy tyrozynowej (KIT) i stanowiących białkowy produkt protoonkogenu c-kit.

Rak nerki

Podstawową funkcją nerki jest oczyszczanie krwi z produktów metabolicznych, które odbywa się w strukturach zwanych nefronami. To właśnie tutaj najczęściej rozwijają się poprzez mutację raki nerkowokomórkowe, czyli raki nerki.

Najważniejszym czynnikiem zachorowalności na nowotwór nerki okazało się palenie papierosów. Oczywiście nie bez znaczenia jest tu ilość wypalanego tytoniu jak również długość nałogu. Innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania na raka nerki jest otyłość, (szczególnie u kobiet), nadciśnienie tętnicze oraz stosowanie dużej ilości popularnych leków przeciwbólowych zawierających fenacetynę. Długotrwała zawodowa ekspozycja na takie substancje, jak: rozpuszczalniki trójchloroetylenowe, barwniki, garbniki do skóry, azbest czy przetwórstwo ropy naftowej, są wskazywane jako czynniki podwyższające ryzyko zachorowań na raka nerki. Rak nerki rzadko wiąże się z wrodzonymi zaburzeniami genetycznymi, które jesteśmy w stanie zidentyfikować. Zachorowania występują wówczas zwykle w młodym wieku i dotyczą wielu osób w rodzinie.

Rak nerki może rosnąć, nie dając o sobie znać, przez dłuższy czas. Klasycznie opisywana łączna triada objawów: wyczuwalny guz w okolicy nerki, ból w okolicy guza oraz krwiomocz (czyli obecność krwi w moczu), zdarza się stosunkowo rzadko (ok. 10%) i niestety oznacza zwykle znacznie zaawansowaną chorobę. Rak nerki powoduje czasem tzw. zespoły paranowotworowe. Są to niespecyficzne dla nerki objawy wywoływane przez substancje produkowane przez nowotwór. Opisywane są na przykład stany podgorączkowe lub gorączka, pogorszenie apetytu prowadzące do chudnięcia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia poziomu różnych składników krwi, np. podwyższenie poziomu wapnia w surowicy, obniżenie (anemia) lub zwiększenie liczby krwinek czerwonych czy też wzrost ilości płytek krwi (ryzyko zakrzepicy), jak również zaburzenia nerwowo-mięśniowe. W stosunku do raka nerki stosowana jest klasyczna klasyfikacja zaawansowania nowotworów TNM (Tumor, czyli guz, Node, czyli węzeł chłonny, Metastasis, czyli przerzuty).

Nowotwory nerki wywodzą się z komórek nabłonkowych wyściełających kanaliki nerkowe bliższe. Rozróżniamy sześć podstawowych typów histologicznych nowotworów nerek rozpoznawanych przez lekarza patologa na podstawie badania mikroskopowego.

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-nerki

Nowotwór jelita grubego

Jelito grube jest końcową częścią przewodu pokarmowego. Nowotwór jelita grubego jest to nowotwór występujący w obrębie okrężnicy, zgięcia esiczo-odbytniczego i odbytnicy. Rak jelita grubego rozwija się w większości przypadków na podłożu uszypułowanego, znacznie rzadziej nieuszypułowanego gruczolaka (łagodnego nowotworu w kształcie polipa), w którym poprzez procesy metaplastyczne doszło do powstania raka nieinwazyjnego (tzw. raka in situ, CIS) – obecnego wyłącznie w obrębie błony śluzowej, a następnie inwazyjnego (po nacieczeniu poza blaszkę właściwą błony śluzowej.

Znana jest część czynników rozwoju tego nowotworu. Niektóre z nich można kontrolować (np. palenie, dieta), innych nie (np. wiek, predyspozycje genetyczne). Szansa zachorowania na nowotwór rośnie po 50. roku życia; 9 na 10 osób, które zachorowały na nowotwór, ma ponad 50 lat. Choroby zapalne jelit obejmują wrzodziejące zapalenie jelita grubego (20-krotny wzrost ryzyka zachorowania, zwłaszcza w przypadku pancolitis) oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna (3-krotny wzrost ryzyka). U osób cierpiących na choroby zapalne jelit przez wiele lat dochodzi do dysplazji błony wyściełającej okrężnicę i odbytnicę, która z biegiem lat może zmienić się w raka. Uchyłkowatość jelita i zespół jelita drażliwego, z którymi związane są nawracające stany zapalne jelit, nie wiążą się z istotnie większym ryzykiem raka.

Zespól metaboliczny (nadciśnienie, otyłość, cukrzyca, podwyższony poziom trój glicerydów, niski HDL) predysponuje do rozwoju tego nowotworu. Im więcej kryteriów występuje u chorego, tym większa szansa zachorowania. 20% raków jelita związana jest z paleniem tytoniu. Niska aktywność fizyczna również zwiększa ryzyko rozwoju nowotworu, podobnie jak nadużywanie alkoholu, dieta ubogo błonnikowa, bogata w tłuszcze, wysokokaloryczna i uboga w wapń. Występują również inne czynniki związane z występowaniem tego nowotworu takie jak przebyta radioterapia obszaru jamy brzusznej, cholecystektomia, obecność ureterosigmoidostomii (500-krotne większe ryzyko rozwoju raka), rodzinne występowanie raka jelita grubego.

U pacjentów z rodzinną polipowatością gruczolakowatą ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wynosi 100%, u chorych z bez polipowatości 70-80%

Wielu pacjentów z rozpoznaniem raka jelita grubego nie zauważa żadnych objawów choroby. Jednym z częstszych symptomów jest obecność krwi w/na stolcu i objawy związanej z tym niedokrwistości z niedoboru żelaza (łatwe męczenie się, osłabienie). U około 76% chorych krwawienie ma charakter utajony, co sprawia, że niezwykle użyteczne są badania krwi utajonej w kale, wykorzystywane również jako test przesiewowy.

Pozostałe objawy zależą od umiejscowienia guza pierwotnego:

rak prawej połowy okrężnicy: niecharakterystyczny tępy ból w okolicy podbrzusza po stronie prawej, w okolicy pępka lub nadbrzusza niekiedy sugerujące zapalenie wyrostka robaczkowego; stolec ciemny, brunatny lub zmieszany z krwią; guz wyczuwalny w/pod śródbrzuszu po stronie prawej;
rak lewej połowy okrężnicy: wzdęcia i/lub bóle, często o charakterze kolki jelitowej; świeża domieszka jasnoczerwonej krwi pokrywającej stolec; zmiana rytmu wypróżniania (objętość stolca, stolce zwężone, zmiany pory wypróżnień, zaparcia); niedrożność (narastające wzdęcia, ból, nudności, wymioty, zaparcia);
rak odbytnicy: domieszka jasnoczerwonej krwi pokrywającej stolec; uczucie niepełnego wypróżnienia (parcie daremne, biegunka poranna); kolka jelitowa powodująca potrzebę wypróżnienia, ból brzucha i/lub krocza.

Inne niespecyficzne symptomy to: chudnięcie, brak łaknienia, gorączka.

W przypadku znacznego zaawansowania nowotworu mogą wystąpić objawy związane z nacieczeniem innych narządów (pęcherz moczowy, pochwa) lub obecnością przerzutów odległych (najczęściej w wątrobie i płucach).

Do oceny zaawansowania procesu nowotworowego raka jelita grubego (w tym raka kątnicy, okrężnicy, esicy, zagięcia esiczo-odbytniczego, odbytnicy stosuje się klasyfikację TNM Międzynarodowej Unii do Walki z Rakiem (UICC). Obecnie obowiązuje 7. edycja z 2010 roku.

Makroskopowo raki mogą przyjmować różne postacie. Klasyfikacja nowotworów Światowej Organizacji Zdrowia z 2010 r. wyróżnia następujące typy wzrostu: egzofityczny/grzybiasty z dominującym wzrostem do światła jelita, endofityczny/wrzodziejący z dominującym wzrostem wewnątrz ściany jelita, pierścieniowy z okrężnym zajęciem ściany jelita/zwężający światło oraz typ rozlegle naciekający/linitis plastica. W praktyce spotyka się postacie mieszane, gdy na wymienione wzory nakłada się owrzodzenie.

Gruczolakorak (adenocarcinoma) występuje w około 90% przypadków raka jelita grubego. Rzadsze warianty gruczolakoraka, poza odmienną budową charakteryzują się specyficznym profilem molekularnym. Niektóre podtypy mogą stanowić niezależne czynniki rokownicze, np. lepiej rokujący rak rdzeniasty czy gorzej rokujący rak sygnetowatokomórkowy.

Jednym z podstawowych składników opisu patologicznego nowotworu mającym znaczenie prognostyczne jest stopień złośliwości histologicznej. Wyróżnia się 3 stopnie: G1 (nowotwór najbardziej zróżnicowany, rokujący lepiej), G2 (średnio zróżnicowany), G3 (słabo zróżnicowany o gorszym rokowaniu).

Oprócz raka w jelicie grubym bardzo rzadko mogą występować inne nowotwory złośliwe lub potencjalnie złośliwe, takie jak guzy neuroendokrynne, GIST (najczęściej w esicy, 1% wszystkich guzów typu GIST ), mięsaki, chłoniaki (najczęściej B-komórkowe, głównie umiejscowione w kątnicy).

 

Źródło: http://onkologia.org.pl/jelito-grube

Słownik pojęć

Enteropatia – patologiczny stan w obrębie jelit. Do enteropatii należą m.in.:

celiakia
enteropatia z utratą białek
enteropatia popromienna

Nowotwór gruczołu krokowego

Gruczoł krokowy (stercz) jest narządem wielkości kasztana, położonym w miednicy, poniżej pęcherza moczowego. Przez jego miąższ przebiega część sterczowa cewki moczowej. Tylna część stercza przylega bezpośrednio do odbytnicy. Nowotwory złośliwe rozwijają się przede wszystkim w obwodowej części gruczołu. Rak gruczołu krokowego jest w Polsce drugim co do częstości występowania (po raku płuca) nowotworem u mężczyzn.

Obecnie większość raków gruczołu krokowego wykrywana jest w stadium bezobjawowym – chorzy są diagnozowani w związku ze stwierdzeniem podwyższenia stężenia PSA lub trafiają do urologa z powodu objawów łagodnego przerostu gruczołu krokowego. W przypadku rozwoju nowotworu w centralnej części gruczołu mogą, podobnie jak w przeroście, wystąpić dolegliwości związane z oddawaniem moczu, takie jak trudności w opróżnieniu pęcherza czy częstomocz. Nowotwory zaawansowane miejscowo mogą wywoływać objawy związane z zajęciem sąsiednich narządów, takie jak bóle podbrzusza czy zaburzenia oddawania moczu i stolca. Zajęcie węzłów chłonnych może prowadzić do (zwykle jednostronnego) obrzęku kończyny dolnej i/lub genitaliów.

Około 5-10% raków stercza wykrywanych jest w stadium zaawansowanym. Ponieważ nowotwór ten początkowo powoduje głównie przerzuty do kości, pierwszym objawem w tej grupie chorych są zwykle dolegliwości ze strony układu kostnego: ból, ucisk innych wrażliwych struktur, rzadziej złamania wywołane przez przerzuty. W odróżnieniu od większości nowotworów w raku stercza typowe są przerzuty zwiększające gęstość tkanki kostnej w obrębie przerzutu.

Złośliwość mikroskopową raka gruczołowego określa się w skali Gleasona. Opiera się ona na ocenie złośliwości poszczególnych obszarów guza w skali od 1 (najmniej złośliwy) do 5 (najbardziej złośliwy). Wynik w skali Gleasona (GS) jest sumą dwóch najczęściej występujących, określonych w ten sposób stopni złośliwości. Wynik ≤5 oznacza nowotwór dobrze zróżnicowany (łagodniejszy), 6-7 to nowotwór średnio zróżnicowany, a 8-10 oznacza guzy o najwyższym stopniu złośliwości. Przy określaniu wyniku w skali Gleasona istotne jest również określenie, który element jest dominujący; GS „4 + 3” nie jest równoważny „3 + 4”. Rak naciekający (mogący dać przerzuty) może być poprzedzony lub współistnieć ze zmianami przedrakowymi.

Źródło: http://onkologia.org.pl/rak-gruczolu-krokowego

Słowniczek pojęć

System Gleasona – zalecany przez WHO system klasyfikacji patomorfologicznej raka gruczołu krokowego. Opiera się na ocenie struktury histologicznej rozrostu nowotworowego. Nowotwór wysoko zróżnicowany otrzymuje 1 pkt a nowotwór nisko zróżnicowany 5 pkt. W skali Gleasona ocenia się dwa przeważające pod względem objętości typy histoarchitektoniczne nowotworu, a otrzymane punkty sumuje się podając końcowy wynik. Guz nowotworowy prostaty, w którym dominującym typem jest nowotwór nisko zróżnicowany, naciekający tkanki bez wyraźnej granicy (5 pkt) a drugi dominujący typ to nowotwór średnio zróżnicowany, częściowo dobrze odgraniczony (3 pkt) otrzyma wskaźnik Gleasona 8 (5 + 3 = 8). System Gleasona silnie koreluje z rokowaniem oraz ze stopniem zaawansowania klinicznego.

Nowotwór płuca i opłucnej

Nowotwory płuca wywodzą się z komórek wyściełających drogi oddechowe i są również nazywane nowotworami oskrzelopochodnymi. Ich miejscem powstawania są oskrzela główne, mniejsze oskrzela prowadzące do segmentów płuca lub drobne oskrzeliki prowadzące do pęcherzyków płucnych. Gdy chodzi o nowotwory pochodzące z dużych oskrzeli, mówimy o nowotworach zlokalizowanych centralnie (położonych w pobliżu śródpiersia), natomiast guzy pochodzące z drobnych oskrzelików mają zazwyczaj położenie „obwodowe”, czyli zlokalizowane na obwodzie płuca. Do powstania nowotworu dochodzi na skutek przemiany komórek prawidłowego nabłonka oddechowego w wyniku zaburzeń (w większości mutacji) genów ważnych dla wzrostu komórki i jej podziałów. Zaburzenia te powstają najczęściej na skutek działania czynników rakotwórczych. Rak płuca, czyli oskrzelopochodny nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka dróg oddechowych, stanowi zdecydowaną większość nowotworów płuca i jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce zarówno pod względem liczby zachorowań, jak i liczby zgonów.

Najczęstszym nowotworem opłucnej (błony otaczającej przestrzeń, w której zamknięte jest płuco) jest międzybłoniak. Jest to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek międzybłonka i szerzący się w sposób rozlany na powierzchni opłucnej. Rozrost międzybłoniaka charakteryzuje się tworzeniem guzków, z czasem tworzących naciek obejmujący szeroko opłucną i naciekający ścianę klatki piersiowej i przyległe struktury śródpiersia.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka płuca jest aktywne palenie tytoniu. Dym tytoniowy zawiera kilka tysięcy związków chemicznych, spośród których kilkadziesiąt to substancje o udowodnionym silnym działaniu rakotwórczym.

Ryzyko zachorowania na raka płuca jest proporcjonalne do długości czasu palenia tytoniu, liczby wypalanych papierosów i wieku rozpoczęcia palenia. U osób palących ryzyko to jest wyższe niż u osób niepalących, przy czym np. przy jednej paczce wypalanych papierosów dziennie przez ponad 30 lat wzrasta 20-60-krotnie u mężczyzn i 14-20-krotnie u kobiet.

Pozostałe czynniki ryzyka zachorowania na raka płuca posiadają zdecydowanie mniejsze znaczenie w skali populacji. Należą do nich: ekspozycja na promieniowanie jonizujące (np. u osób wcześniej poddanych radioterapii na obszar klatki piersiowej lub pracowników kopalń narażonych na promieniowanie naturalne), ekspozycja na azbest, rakotwórcze substancje chemiczne oraz niektóre metale ciężkie (kadm, ołów, nikiel, arsen).

Nowotwory płuca, opłucnej i tchawicy w bardzo wczesnych stadiach zaawansowania zazwyczaj nie powodują objawów i bywają czasami wykrywane w badaniach radiologicznych wykonanych z innych przyczyn.

Do typowych objawów nowotworów klatki piersiowej należy ograniczenie wydolności oddechowej lub duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie lub częste zapalenia płuc. Ten ostatni objaw wynika z gorszej drożności dużych oskrzeli i tendencji do zalegania wydzieliny, która łatwo ulega infekcjom.

Podstawą podejmowania decyzji dotyczących leczenia raka płuca jest ocena stopnia zaawansowania, czyli rozległości choroby w organizmie.

Obecnie obowiązuje klasyfikacja TNM. W zależności od pogrupowania tych kategorii wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania raka płuca, które w pewnym uproszczeniu oznaczają następujące sytuacje kliniczne:

  • I° – nowotwór ograniczony do miąższu płuca, nienaciekający struktury śródpiersia i niezajmujący regionalnych węzłów chłonnych,
  • II° – nowotwór ograniczony do miąższu płuca z przerzutami do węzłów chłonnych wnęki płuca,
  • III° – nowotwór naciekający ważne struktury śródpiersia, kręgosłup lub ścianę klatki piersiowej lub tworzący przerzuty do węzłów chłonnych śródpiersia lub węzłów chłonnych nadobojczykowych,
  • IV° – rozsiew do jamy opłucnej lub do narządów odległych (najczęściej do mózgu, wątroby, nadnerczy, kości i płuca).

W ocenie stopnia zaawansowania międzybłoniaka opłucnej bierze się pod uwagę stopień nacieku opłucnej (opłucna składa się z dwóch blaszek), zajęcie przyległych struktur anatomicznych (ściana klatki piersiowej, przepona, struktury śródpiersia), zajęcie węzłów chłonnych wnęki płuca i śródpiersia przez nowotwór oraz występowanie przerzutów odległych. Poniżej z uproszczeniem przedstawiono podział stopni zaawansowania międzybłoniaka opłucnej:

  • I° – nowotwór ograniczony do jednej blaszki opłucnej,
  • II° – nowotwór zajmujący obie blaszki opłucnej w obrębie jednego worka opłucnowego,
  • III° – naciekanie ściany klatki piersiowej, struktur śródpiersia, przepony i/lub nowotworowe zajęcie węzłów chłonnych po tej samej stronie klatki piersiowej,
  • IV° – zajęcie węzłów chłonnych po przeciwległej stronie klatki piersiowej lub przerzuty odległe.

RAKI PŁUCA (nowotwory nabłonkowe) płuca dzielą się na następujące typy histologiczne:

  • RAK PŁASKONABŁONKOWY - Jest to zazwyczaj centralnie zlokalizowany nowotwór wykazujący silny związek z wieloletnim paleniem tytoniu. Ten typ histologiczny jest spotykany u około 40-50% chorych na raka płuca w naszym kraju. Jego rozwój jest zazwyczaj poprzedzony stanami przednowotworowymi, takimi jak dysplazja (zmiany wyglądu i funkcji) nabłonka oddechowego.
  • RAK GRUCZOŁOWY - Jest to częściej obwodowo występująca postać raka płuca, charakteryzująca się w badaniu mikroskopowym tendencją do tworzenia struktur przypominających gruczoły oraz obecnością śluzu.
  • RAK WIELKOKOMÓRKOWY - Jest to nowotwór przypominający typem wzrostu dwa powyższe typy mikroskopowe, zbudowany z dużych komórek niewykazujący cech typowych dla raków płaskonabłonkowych ani raków gruczołowych. Stanowi ok. 5-10% rozpoznań mikroskopowych i może być zlokalizowany zarówno centralnie, jak i obwodowo.
  • RAK DROBNOKOMÓRKOWY - Jest to nowotwór zbudowany z drobnych komórek o charakterystycznych jądrach komórkowych. Charakteryzuje go bardzo agresywny przebieg kliniczny. W Polsce stanowi około 15% rozpoznań raka płuca. Wykazuje silny związek z paleniem tytoniu.

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-pluca-oplucnej-tchawicy