Skutki uboczne radioterapii

Skutki uboczne radioterapii

Radioterapia to metoda leczenia wykorzystująca promieniowanie jonizujące (szczególny rodzaj energii przenoszony za pośrednictwem fal lub strumieni cząsteczek) do zniszczenia komórek nowotworowych. Napromienianie niszczy jak największą liczbę komórek w obrębie guza pierwotnego lub do miejsc gdzie znajdują się przerzuty nowotworowe. Stosując radioterapię łagodzi się również ból oraz inne objawy związane z chorobą.

Wymienione skutki uboczne mogą być łagodne lub nasilać się w zależności od przyjmowanej dawki radioterapii oraz jaka część ciała poddawana jest naświetlaniu.

Skutkami ubocznymi są m.in.:

  • zmęczenie – może pojawić się w trakcie radioterapii, a także po jej zakończeniu. Często pojawiają się pod koniec leczenia i mogą utrzymywać się kilka tygodni po zakończeniu leczenia;
  • mdłości, wymioty, biegunka – mogą występować u osób, których naświetla się okolice jamy brzusznej;
  • spadek poziomu białych krwinek lub płytek krwi – pomagają walczyć organizmowi z infekcjami i zapobiegają krwawieniu;
  • zmiana smaku, podrażnienia i suchość w gardle, trudności z przełykaniem – występują przy naświetlaniu obszaru szyi;
  • odczyny śluzówkowe w jamie w jamie ustnej, krtani i jamach nosowych;
  • utrata apetytu i smaku;
  • wypadanie włosów – utrata włosów następuje w miejscu poddanym naświetleniu, w odróżnieniu od chemioterapii. Włosy zazwyczaj odrastają po zakończeniu leczenia lecz przy użyciu wysokich dawek naświetlań może też być stała;
  • reakcje skórne – mogą wystąpić drobne zaczerwienienia na skórze, które powodują poczucie dyskomfortu, swędzą i łuszczą się. Wilgotne miejsca takie jak te dookoła ust, mogą być bardziej podatne na podrażnienia. Zmiany skórne zmniejszają się lub zanikają po kilku tygodniach.

By zapobiegać skutkom ubocznym radioterapii oraz je łagodzić powinno się:

  • w przypadku zmian skórnych – nie wystawiać miejsc poddanych radioterapii na słońce, nawet po zakończeniu terapii, nosić czapki, nakładać dodatkową warstwę kremów ochronnych z wysokim filtrem UV;
  • ograniczyć mycie okolic napromieniowanych;
  • nie palić tytoniu i nie spożywać alkoholu;
  • robić regularne badania morfologiczne i przeglądy stomatologiczne;
  • podrażnienia gardła można niwelować spożywając lekkie i łatwe do strawienia jedzenie;
  • przyjmować suplementy diety w pastylkach;
  • jeść regularnie małe posiłki oraz unikać owoców cytrusowych, szczególnie soków, które wpływają na podrażnienia gardła i jamy ustnej;
  • w podrażnieniach jamy ustnej – płukać rumiankiem;
  • unikać kontaktu z chorymi ludźmi, by uniknąć ewentualnego zakażenia;
  • prowadzić spokojny tryb życia.

Bardzo ważna jest też optymalna dieta. O tym jaką rolę odgrywa ona również w profilaktyce nowotworowej można dowiedzieć się z wywiadu z dr Aleksandrą Kapałą – lekarzem onkologiem pracującym w Klinice Nowotworów Głowy i Szyi Centrum Onkologii-Instytutu w Warszawie oraz przewodniczącą Szpitalnego Zespołu Żywieniowego. Zachęcamy do lektury: http://onkoline.pl/dr-aleksandra-kapala